Kiujn sociajn retojn uzi?

Se vi volas varbi pri via asocio (aŭ alia temo), vi devas elekti kelkajn sociajn retojn. Laŭ mi, ekzistas du tipoj da sociaj retoj:

1. la "fermaj" sociaj retoj
2. la "malfermaj" sociaj retoj

Laŭ mi, la fermaj sociaj retoj estas tiuj, en kiu oni malfacile trovas novan enhavon. Estas malfacile eniri novajn babilejojn, trovi amikojn aŭ trovi novan enhavon. Apartenas al tiu kategorio: Diskordo, Telegramo, Signal, Vatsapo, Mia Vivo, Mastodon, Reddit.

La malfermaj estas la aliaj sociaj retoj, en kiu facilas malkovri novan enhavon pere de la algoritmo. En tiu kategorio, oni trovas Jutubon, Instagramon, Tviteron (X), Fejsbukon, TikTokon.

La fermaj sociaj retoj tre taŭgas por alparoli al Esperantistoj (se vi jam estas en la Telegrama grupo, aŭ la Diskorda servilo, ekzemple). La malfermaj pli taŭgas por atingi novajn homojn kaj ne-esperantistojn. Ne necesas eniri specialan fermitan ĉambron aŭ grupon.

Ĉiu socia retejo havas sian publikon, siajn tendencojn, propran trajtojn. Jen klarigo pri ili:

Fermaj sociaj retoj

Diskordo (Discord)

• Celo: Grupaj konversacioj (voĉaj, videaj kaj tekstaj) ĉirkaŭ komunaj interesoj.
• Publiko: Komence ludantoj, sed nun ankaŭ artistoj, programistoj, studentoj, fankluboj.
• Trajtoj: Serviloj (“servers”) kun kanaloj, voĉbabilejoj, botoj, integraj ludaj kaj komunaj agordoj.
• Etoso: Komunumeca, juna, iom neformala kaj ofte “nerda”.

Telegramo (Telegram)

• Celo: Rapida, sekura mesaĝado kun kanaloj kaj grandaj grupoj.
• Publiko: Teknologie konsciaj homoj, aktivuloj, internaciaj komunumoj.
• Trajtoj: Grandaj grupoj, kanaloj por novaĵoj, bot-oj, dosierdivido.
• Etoso: Rapida, politika, foje kontraŭ-establiĝa aŭ memorganizita.

Signalo (Signal)

• Celo: Privateco kaj sekureco en komunikado.
• Publiko: Aktivuloj, ĵurnalistoj, homoj zorgantaj pri cifereca sekureco.
• Trajtoj: Fina ĉifrado, neniu reklamo, neniu datumkolektado.
• Etoso: Tre privata, minimumisma, serioza.

Vatsapo (WhatsApp)

• Celo: Ĉiutaga komunikado inter amikoj, familio kaj laborgrupoj.
• Publiko: Praktike ĉiuj, precipe en Eŭropo, Latinameriko, Azio.
• Trajtoj: Fina ĉifrado, grupoj, vokoj, statusaj afiŝoj.
• Etoso: Persona, familia, uzata por ĉiutagaj interagoj.

Mia Vivo

• Celo: Komunikado inter Esperantistoj, iom kiel Fejsbuke.
• Publiko: Esperantistoj kaj Esperanto-parolantoj
• Etoso: Malgranda komunumo, interŝanĝo de ĉiutagaj okazaĵoj.

Mastodono (Mastodon)

• Celo: Malcentra, libera alternativo al Twitter/X.
• Publiko: Teknikemuloj, aktivuloj, homoj preferantaj liberan programaron.
• Trajtoj: Federita reto (“Fediverse”), serviloj kun propraj reguloj, neniu reklamo.
• Etoso: Ete intelektula, libera, respektema, kontraŭkomerca.

Redito (Reddit)

• Celo: Diskutejo laŭ interesaj temoj (“subreddits”).
• Publiko: Tre vasta – de fakuloj ĝis ŝatantoj de memeoj.
• Trajtoj: Voĉdonoj (supren/malsupren), anonimaj uzantoj, tre diversaj temoj.
• Etoso: Memkrea, informoplena, humura, foje polemika.

Malfermaj sociaj retoj

Jutubo (YouTube)

• Celo: Dividi kaj spekti filmetojn pri ĉio ajn.
• Publiko: Ĉiuj — de infanoj ĝis fakuloj.
• Trajtoj: Reklamoj, abonoj, komentoj, kanaloj, rektaj elsendoj.
• Etoso: Eduka, distra, kreema, sed tre komerce dominata.

Instagramo (Instagram)

• Celo: Bildoj, rakontoj, mallongaj filmetoj (fulmfilmoj).
• Publiko: Junularo, markoj, influantoj.
• Trajtoj: Filtroj, rakontoj (stories), mesaĝado, rekomendoj.
• Etoso: Vida, estetika, ofte idealigita aŭ “glata”.

Tvitero / X (Twitter / X)

• Celo: Mallongaj mesaĝoj (poŝtoj), novaĵoj, opinioj.
• Publiko: Politikistoj, ĵurnalistoj, intelektuloj, fanoj.
• Trajtoj: Poŝtoj, repostoj, mencioj, nun ankaŭ filmetoj kaj abonoj.
• Etoso: Rapida, polemika, informriĉa, sed ankaŭ kaosa.

Bluĉielo (Bluesky)

• Celo: Krei malcentran, malferman mikroblogan reton, similan al Tvitero (X), sed sen ununura kontrolanta kompanio.
• Publiko: Homoj lacaj de la ĥaoso aŭ politika direkto de X/Tvitero; teknikemuloj, ĵurnalistoj, verkistoj, interretaj intelektuloj, kaj entuziasmuloj pri libera interreto.
• Trajtoj:
  • Malferma protokolo nomata AT Protocol, kiu ebligas interagadon inter malsamaj serviloj (“fediverse”-stile).
  • “Skeets” (afiŝoj) kaj “replies” (respondoj), tre simile al tvitaĵoj.
  • Algoritmoj elekteblaj: uzantoj povas elekti aŭ eĉ krei proprajn rekomendsistemojn.
  • Neniu reklamo, malmulta spurado.
  • Klara, pura interfaco, relative libera de toksaj diskursoj (por nun).
• Etoso: Trankvila, respektema, eksperimente libera.

TikToko (Tiktok)

• Celo: Mallongaj amuzaj aŭ kreemaj filmetoj kun muziko (ankaŭ nomataj fulmfilmoj).
• Publiko: Plejparte junuloj, sed kreskante inter ĉiuj aĝoj.
• Trajtoj: Algoritma rekomenda sistemo, tendencoj, sonoj, defioj.
• Etoso: Rapida, humura, virusa, tre memkrea.

Mi esperas ke nun vi iom pli scias pri la kernaj sociaj retoj. Kompreneble ekzistas aliaj sociaj retoj (eksemple Snapĉato/ Snapchat...), sed tiuj estas la plej grandaj. Laŭ tiuj informoj, elektu la sociajn retojn kiujn plej taŭgas al via celata publiko kaj strategio pri diskonigado de informoj.

Kiel bone uzi Instagramon Al la ligilaro